W dniu 26 kwietnia 2026 roku odbyło się kolejne spotkanie lubelskiego koła Bractwa CiM. Tym razem prof. dr hab. Krzysztof Leśniewski opowiadał o znaczeniu rytmów w Kościele Prawosławnym. Prezentujemy galerię i resume z tego spotkania.
O występowaniu rytmów mówimy w trzech wymiarach:
- kosmicznym
- biologicznym
- ludzkim
W celu osiągnięcia harmonii człowiek powinien dążyć do syntonii wszystkich rytmów, w których funkcjonuje, czyli dążyć by one ze sobą współbrzmiały. Gdy się rozchodzą, dochodzi do zaburzeń. W założeniu boskim człowiek miał być podobny do Boga, został bowiem stworzony na Jego obraz i podobieństwo.
Człowiek, podobnie jak Bóg ma wolną wolę czyli zdolność do dokonywania wyborów. Kieruje się przy tym rozumem lub namiętnościami. Do podążania za namiętnościami zachęcają demony, zaburzają poznanie rozumowe człowieka i wywołują pokusy. Ale zawsze wyboru dokonuje człowiek. Stąd ważne jest właściwe pojmowanie wolnej woli.
Prawosławni Grecy opisywali wolę w 3 jej aspektach:
- thelema – wola Boga, o której mówimy w modlitwie „Ojcze nasz” – Bądź wola Twoja
- energeia – ogólna energia posiadana przez człowieka, pozwalająca mu działać
- dynamis – szczególna motywacja sprawiająca by ludzka energia chciała podążać w kierunku boskiej thelema.
W tym celu by boska i ludzka wola współpracowały, Kościół Prawosławny proponuje różne ćwiczenia ascetyczne, takie jak post, modlitwa. Ich cechą wspólną jest powtarzalność, czyli oparcie się na rytmach. Na współgraniu rytmów biologicznych i duchowych. Cerkiew wypracowała swoje rytmy np. rytm nabożeństw w cyklu rocznym widoczny w 12 świętach głównych, także w cyklu tygodniowym i dziennym. W liturgii mamy 2 rytmy: schodzący od Boga do człowieka i wchodzący od człowieka do Boga. Celem demonów jest rozbicie syntonii rytmów.
W zachowaniu współbrzmienia rytmów pomaga uważność czyli obserwowanie siebie, odrzucanie złych myśli oraz czujność czyli rozróżnianie myśli. W tym ostatnim pomaga czytanie Biblii, zwłaszcza Nowego Testamentu, prawidłowe rozumienie nauki Jezusa oraz lektura Ojców Świętych np. św. Jana Klimaka. W swym podręczniku życia duchowego „Drabina” przedstawia on w sposób usystematyzowany stopnie rozwoju duchowego. Szczególne znaczenie przypisuje posłuszeństwu, rodzącemu pokorę.
Joanna Wyspiańska