Wykład prof. Krzysztofa Leśniewskiego

Wykład prof. Krzysztofa Leśniewskiego na spotkaniu Bractwa CiM

W niedzielę 9 grudnia 2018 r. odbyło się kolejne spotkanie plenarne lubelskiego koła Bractwa CiM, w czasie którego prof. Krzysztof Leśniewski wygłosił wykład pt. „W jakim stopniu zmagania ascetyczne mnichów mogą być pomocne w praktyce modlitewnej prawosławnego chrześcijanina”. Wykład był bardzo inspirujący i o jego zakończeniu wywiązała się wciągająca dyskusja. Poniżej prezentujemy strukturę tego ciekawego wykładu.

Wykład prof. Krzysztofa Leśniewskiego na spotkaniu Bractwa CiM

W jakim stopniu zmagania ascetyczne mnichów mogą być pomocne
w praktyce modlitewnej prawosławnego chrześcijanina?

Zmagania ascetyczne mnichów

1. Poziom umysłu (centrum duchowego ukierunkowanego na ustawiczną pamięć o Bogu)

  • Słowo Boże (czytanie na głos Pisma Świętego, a zwłaszcza Ewangelii i Psalmów)
  • modlitwa Jezusowa – liturgia serca (słowna, myślna i podświadoma)
  • Boska Liturgia i dobowy cykl nabożeństw w roku liturgicznym
  • wstawiennictwo duchowe za ludzi żyjących w świecie

Skutek: przemiana umysłu (gr. metanoia) i głęboka skrucha (gr. katanyksis) – świadomość własnej grzeszności i miłosierdzia Bożego

2. Poziom rozumu (logicznej racjonalności: odróżniania prawdy od fałszu)

  • zdobywanie wiedzy o życiu duchowym (od przewodnika/ojca duchowego i ze studiowania dzieł filokalicznych), a zwłaszcza o zagrożeniach pochodzących od zaburzeń na poziomie ciała (obżarstwo, nieczystość, chciwość), duszy (gniew, smutek, acedia) oraz ducha (próżność, pycha)
  • pogłębianie znajomości doktryny chrześcijańskiej (nauczanie w cerkwi, uczenie się na pamięć tekstów hymnograficznych)
  • zdobywanie wiedzy egzystencjalnej i umiejętności praktycznych

Skutek: nabywanie mądrości Bożej oraz coraz lepsze rozumienie celu i sensu życia

3. Poziom zmysłów (egocentrycznego ukierunkowania na pożądliwych pragnieniach)

  • walka z negatywnymi myślami wyobrażeniowymi (uwaga, czujność, rozróżnianie duchowe)
  • unikanie sytuacji prowokujących do grzechu
  • ustawiczna pamięć o byciu grzesznikiem („Największym z grzeszników jestem ja”)
  • dar oczyszczających łez – wrażliwość na cierpienia innych i wstawiennictwo w ich intencjach
  • pamięć o śmierci i Sądzie Ostatecznym (postrzeganie wszystkiego w perspektywie zbawienia)

Skutek: umiejętność diagnozowania złych pożądliwych myśli pojawiających się w wyobraźni oraz dystansowania się do pożądliwych pragnień oraz wyciszenie wewnętrzne

4. Poziom fizjologii (dar od Boga w Trójcy Przenajświętszych Osób a zarazem trudne zadanie dla człowieka stworzonego na Jego obraz)

  • pogłębione oddychanie przeponowe (powiązane zwłaszcza z nieustanną modlitwą)
  • modlitewna postawa stojąca (wielogodzinna)
  • pokłony do ziemi (poprawa koncentracji, intensyfikacja krążenia krwi i limfy w organizmie)
  • różnego rodzaju prace fizyczne
  • posty (umartwianie ciała i pozbawianie się przyjemności, czy droga ku zdrowiu?)
  • ubóstwo (świadoma rezygnacja z posiadania dóbr) i błogosławiony dystans do wszystkiego

Skutek: bycie zintegrowaną osobą ludzką zdolną do uwielbiania Boga w swoim ciele i wchodzącą w głębokie/duchowe relacje z innymi ludźmi

Praktyka modlitewna prawosławnego chrześcijanina

1. Poziom umysłu (centrum duchowego ukierunkowanego na ustawiczną pamięć o Bogu)

  • regularne czytanie na głos Ewangelii i Psalmów (indywidualnie i rodzinnie)
  • dążenie do jak największej koncentracji podczas Boskiej Liturgii, nabożeństw i modlitwy osobistej
  • pogłębianie relacji/zażyłości z Bogiem poprzez uczestnictwo w misteriach/sakramentach (zwłaszcza: spowiedzi i Komunii Świętej)
  • budowanie relacji miłości z innymi ludźmi poprzez postawę życzliwości i przebaczania

Skutek: przemiana umysłu (gr. metanoia) i głęboka skrucha ( gr. katanyksis) – świadomość własnej grzeszności i miłosierdzia Bożego

2. Poziom rozumu (logicznej racjonalności: odróżniania prawdy od fałszu)

  • zdobywanie wiedzy o podstawach życia duchowego
  • nauka języka cerkiewnosłowiańskiego w celu dobrego rozumienia treści nabożeństw i modlitw
  • czytanie literatury religijnej
  • odnoszenie całości życia do bycia członkiem Kościoła prawosławnego

Skutek: nabywanie mądrości Bożej oraz coraz lepsze rozumienie celu i sensu życia

3. Poziom zmysłów (egocentrycznego ukierunkowania na pożądliwych pragnieniach)

  • walka z negatywnymi myślami wyobrażeniowymi (uwaga, czujność, rozróżnianie duchowe)
  • dbanie o dobre relacje ze wszystkimi ludźmi jakich znamy (bycie „z” i bycie „dla”)
  • ograniczanie negatywnego wpływu massmediów (zwłaszcza: telewizji i internetu)
  • rezygnacja z tzw. rozrywek wirtualnych (zwłaszcza: gier komputerowych)
  • unikanie sytuacji prowokujących do grzechu
  • częsty kontakt z przyrodą
  • pamięć o śmierci i Sądzie Ostatecznym (postrzeganie wszystkiego w perspektywie zbawienia)

Skutek: umiejętność diagnozowania złych pożądliwych myśli pojawiających się w wyobraźni oraz dystansowania się do pożądliwych pragnień oraz poczucie szczęśliwego życia

4. Poziom fizjologii (cudowny dar od Boga w Trójcy Przenajświętszych Osób a zarazem trudne zadanie dla człowieka stworzonego na Jego obraz)

  • ćwiczenia fizyczne powiązane z oddychaniem przeponowym
  • pokłony do ziemi (poprawa koncentracji, intensyfikacja krążenia krwi i limfy w organizmie)
  • zdrowe odżywianie, posty i unikanie stresu
  • dzielenie się posiadanymi dobrami z innymi (zwłaszcza potrzebującymi) – „Dajcie a będzie wam dane”

Skutek: bycie zintegrowaną osobą ludzką zdolną do uwielbiania Boga w swoim ciele i wchodzącą w głębokie/duchowe relacje z innymi ludźmi

Powyższy schemat porównawczy zakłada, że wszelkie zmagania ascetyczne (cs. podwigi) człowieka są wtórne do uprzedzającego działaniu Boga w Trójcy Przenajświętszych Osób, Który Jest Miłością. Powołanie do świętości dotyczy zarówno mnichów, jak i chrześcijan żyjących w świecie. Obydwie formy życia chrześcijańskiego wymagają radykalizmu (a niekiedy nawet szaleństwa dla Chrystusa), którego podstawą są: słuchanie Dobrej Nowiny (Ewangelii), uczestnictwo w Boskiej Liturgii i nabożeństwach cerkiewnych oraz w sakramentach (zwłaszcza spowiedzi i Eucharystii), modlitwa indywidualna i wspólnotowa/małżonków/rodzinna, przestrzeganie przykazań Bożych i praktyczne urzeczywistnianie przykazania miłości Boga i bliźniego, a także świadectwo o wierze w jednego Boga w Trójcy Przenajświętszych Osób wobec ludzi niewierzących, zagubionych czy poszukujących celu i sensu życia…

Krzysztof Leśniewski

Autor

Redakcja orthodox.fm - Portalu Medialnego Prawosławnej Diecezji Lubelsko-Chełmskiej.

Kontynuując korzystanie z tego serwisu zgadzasz się na używanie plików cookies. Więcej...

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close