Prawosławne nekropolie

Teratyn

Prezentujemy cykl galerii fotograficznych pt. Prawosławne nekropolie. Autorem zdjęć prawosławnych cmentarzy naszej diecezji jest Mariusz Sawa, pasjonat fotografii, który na stałe współpracuje z naszym portalem medialnym orthodox.fm.


Prawosławne cmentarze diecezji lubelsko-chełmskiej

Cmentarz prawosławny w Sosnowicy

Cmentarz prawosławny w Sosnowicy

Pierwotnie była to prawosławna nekropolia parafialna działająca przy miejscowej cerkwi. Aktualnie cmentarz jest pod opieką parafii Podwyższenia Krzyża Pańskiego[...]

Cmentarz prawosławny w Werbkowicach

Cmentarz prawosławny w Werbkowicach

Malowniczo położona na wzgórku nekropolia przez wiele lat była zapomniana. Dopiero jesienią zeszłego roku rozpoczęto na niej prace porządkowe. Trudno jest okreś[...]

Prawosławne nagrobki w Horyszowie Polskim

Prawosławne nagrobki w Horyszowie Polskim

Po I wojnie światowej Horyszów Polski był ciekawym przykładem zmagania się hierarchii rzymskokatolickiej ze spuścizną „czasów unickich” i prawosławia w niepodle[...]

Prawosławne nekropolie - Dołhobyczów

Prawosławne nekropolie – Dołhobyczów

Prawosławie w Dołhobyczowie znane jest przede wszystkim z pięknej, odnowionej kilka lat temu, cerkwi pw. św. Symeona Słupnika. Prawosławny cmentarz jest zachowa[...]

Prawosławne nagrobki w Dziekanowie

Prawosławne nagrobki w Dziekanowie

Na cmentarzu w Dziekanowie zachowało się wiele prawosławnych mogił, które sąsiadują z grobowcem właścicieli ziemskich Grotthusów i cmentarzem rzymskokatolickim.[...]

Prawosławne nekropolie - Witków

Prawosławne nekropolie – Witków

Jadąc od Dołhobyczowa w stronę Mircza cmentarz w Witkowie mijałem go wielokrotnie. Zatrzymałem się przy nim minionej wiosny w poszukiwaniu nagrobków z 1944 roku[...]

Cmentarz prawosławny w Małkowie

Cmentarz prawosławny w Małkowie

Jadąc z Mircza do Kryłowa warto skręcić w prawo za Górką Zabłocie w kierunku Dołhobyczowa. Po drodze trafimy na cmentarz prawosławny w Małkowie, który jest dosk[...]

Prawosławne nekropolie - Mieniany

Prawosławne nekropolie – Mieniany

Mieniany wedle ustaleń ks. prof. Krzysztofa Grzesiaka były przed II wojną światową typową wsią z przewagą ludności prawosławnej nad rzymskokatolicką. Miejscowa [...]

Prawosławne nekropolie - Dobromierzyce

Prawosławne nekropolie – Dobromierzyce

Cmentarz w Dobromierzycach był już kilkakrotnie porządkowany. Niestety stale zarasta, a w niektórych miejscach pojawiają się śmieci. Spoczywają na nim okoliczni[...]

Prawosławne nagrobki w Zawalowie

Prawosławne nagrobki w Zawalowie

Po kilku latach od wizyty na rzymskokatolickim cmentarzu w Zawalowie zadałem sobie pytanie – gdzie był cmentarz prawosławny? Sięgnąłem do map sprzed drugiej woj[...]

Prawosławne nagrobki w Miączynie

Prawosławne nagrobki w Miączynie

Cmentarz rzymskokatolicki w Miączynie jest doskonale widoczny z szosy Zamość-Hrubieszów. W oczy rzuca się ogromny krzyż nagrobny Jana Węgleńskiego. Obok widoczn[...]

Cmentarz prawosławny w Bohutyczach

Cmentarz prawosławny w Bohutyczach

Cmentarz prawosławny w Bohutyczach (dzisiejszych Bogucicach) odnalazłem dzięki rosyjskim i polskim mapom wojskowym, w które niedawno się zaopatrzyłem. Jego wygl[...]

Cmentarz prawosławny w Ślipczu

Cmentarz prawosławny w Ślipczu

Cmentarz prawosławny w Ślipczu jest usytuowany w miejscu piaszczystym, zalesionym i trudno dostępnym. Nie jest uporządkowany, ani oznaczony. Znajduje się na nim[...]

Cmentarz prawosławny w Modryniu

Cmentarz prawosławny w Modryniu

Cmentarz w Modryniu do którego najlepiej trafić wjeżdżając w asfaltową szosę znajdującą się naprzeciwko obecnego kościoła (dawnej cerkwi), jest jednym z nielicz[...]

Cmentarz prawosławny - Hołubie

Cmentarz prawosławny – Hołubie

Na cmentarz w we wsi Gołębie (dawniej Hołubie) zawitałem po raz pierwszy kilkanaście lat temu z moim kuzynem, Bartkiem Sojdą, podczas jednej z wycieczek motocyk[...]

Prawosławne nekropolie - Mołodiatycze

Prawosławne nekropolie – Mołodiatycze

Przez bardzo długi czas prawosławny cmentarz w Mołodiatyczach znajdujący się tuż przy drodze na Trzeszczany był mocno zarośnięty. W ostatnich kilku latach zosta[...]

Cmentarz prawosławny w Czumowie

Cmentarz prawosławny w Czumowie

Cmentarz prawosławny w Czumowie znajduje się tuż przy głównej drodze z Hrubieszowa do Kryłowa, w środku wsi. Jest oznakowany tablicą informacyjną. Zajmuje dużą [...]

Prawosławne nekropolie - Kosmów

Prawosławne nekropolie – Kosmów

Aby trafić na cmentarz w Kosmowie, jadąc z Hrubieszowa do Kryłowa, trzeba uważnie obserwować brzeg Bugu. Dostrzeżemy kępę drzew, do których prowadzi rzadko uczę[...]

Cmentarz prawosławny w Husynnem

Cmentarz prawosławny w Husynnem

Cmentarz prawosławny w Husynnem został uporządkowany przez Towarzystwo dla Natury i Człowieka oraz lokalną społeczność w 2014 roku. Ostateczne prace na przełomi[...]

Cmentarz prawosławny w Czerniczynie

Cmentarz prawosławny w Czerniczynie

O życiu cerkiewnym w Czerniczynie opowiadała mi Pani Olga Czarnecka z domu Siwak, rodem z Masłomęcza. Jej dziadek śpiewał basem w cerkwi. Jeden z Jej przodków z[...]

Cmentarz prawosławny w Cześnikach

Cmentarz prawosławny w Cześnikach

Jedną z piękniejszych cerkwi murowanych na Zamojszczyźnie jest zbudowana pod koniec XIX wieku świątynia w Cześnikach, obecnie kościół rzymskokatolicki. Zawsze z[...]

Prawosławne nekropolie - Nieledew

Prawosławne nekropolie – Nieledew

Na wzgórku przy skrzyżowaniu dróg Leopoldów-Trzeszczany-Nieledew znajduje się cmentarz, który dopiero kilka lat temu został oczyszczony z zarośli. Znajdują się [...]

Prawosławne nekropolie - Zaborce

Prawosławne nekropolie – Zaborce

Jeden ze starszych mieszkańców Zaborzec opowiadał mi, że pewnej nocy usłyszał dobiegające od strony cmentarza odgłosy rąbanego drewna. Okazało się potem, że pra[...]

Prawosławne nekropolie - Hostynne

Prawosławne nekropolie – Hostynne

Ks. Jan Kotorowicz, proboszcz prawosławnej parafii w Hostynnem, w opublikowanych wspomnieniach z bieżeństwa 1915 roku, pisał: "Z wielkim smutkiem i płaczem ludz[...]

Prawosławne nekropolie - Terebiń

Prawosławne nekropolie – Terebiń

Jako niespełna dziesięcioletni chłopiec 1 stycznia 1995 roku zapisałem, że odwiedziłem z rodzicami prawosławny cmentarz w Terebiniu. Leżą na nim także unici, pr[...]

Prawosławne nekropolie - Gozdów

Prawosławne nekropolie – Gozdów

O religijnej historii miejscowości Gozdów tak naprawdę wiadomo niewiele. Jeden z właścicieli wsi ufundował w pobliskich Podhorcach monaster prawosławny w XVII w[...]

Prawosławne cmentarze - Horyszów Ruski

Prawosławne cmentarze – Horyszów Ruski

Nazwa samej miejscowości od kilku lat jest inna niż było przez stulecia. Wieś nazywa się już po prostu „Horyszów”, zamiast jak zawsze "Horyszów Ruski". O jej ru[...]

Nagrobki w Malicach

Nagrobki w Malicach

Na prawosławne nagrobki w Malicach natknąłem się przypadkiem. Odwiedziłem cmentarz rzymskokatolicki, by się tylko upewnić, że śladów prawosławia na nim nie ma. [...]

Cmentarz w Gdeszynie

Cmentarz w Gdeszynie

Cmentarz prawosławny w Gdeszynie położony na wzgórku przy drodze na Mołodiatycze został uporządkowany kilka lat temu z inicjatywy miejscowego proboszcza parafii[...]

Cmentarz w Podhorcach

Cmentarz w Podhorcach

Cmentarz w Podhorcach  to fotoreportaż z kolejnej prawosławnej nekropolii naszej diecezji, autorstwa Mariusza Sawy, publikowany w ramach cyklu pt. Prawosławne n[...]

Cmentarz w Teratynie

Cmentarz w Teratynie

Cmentarz w Teratynie  to fotoreportaż z pierwszej prawosławnej nekropolii w naszej diecezji w ramach zapowiadanego cyklu pt. Prawosławne nekropolie. Niedaleko o[...]

Prawosławne nekropolie

Prawosławne nekropolie

Zaczynamy nowy cykl publikacji pt. Prawosławne nekropolie. Autorem zdjęć prawosławnych cmentarzy naszej diecezji jest Mariusz Sawa, pasjonat fotografii, który o[...]

Prezentowane fotografie zostały wykonane na przestrzeni kilku ostatnich lat podczas wycieczek, głównie motocyklowych, autora w powiatach zamojskim i hrubieszowskim. Przedstawiają prawosławne cmentarze, zarówno uporządkowane, jak i z pozoru zapomniane. Karczowania krzewów na niektórych z nich podjęła się prawosławne diecezja lubelsko-chełmska, różne lokalne grupy miłośników zabytków, rzadziej – społeczność rzymskokatolicka. Do tych najbardziej zaniedbanych często nawet nie prowadzą drogi. Tym bardziej zastanawiające jest to, kto na mogiłach pali znicze i przynosi kwiaty, kogo kryją zrujnowane nagrobki i jaka historia spoczywa pod nieznacznym ziemnym wzgórkiem.

Autor o sobie

Mariusz Sawa

Nie jestem zawodowym fotografem. Zdjęcia robię przy okazji. Głównie mam na celu uwiecznienie napotkanego zjawiska jakim jest istnienie czegoś starego, z czym wiąże się ludzka historia. Wizyty na cmentarzach prawosławnych w regionie hrubieszowskim i okolicach odbywałem już w dzieciństwie w towarzystwie Rodziców. Jako kilkunastolatek zacząłem fotografować swoim pierwszym sprzętem – polskim aparatem Start 66 S. Pierwsze zdjęcia nagrobków prawosławnych wykonałem w 1999 roku na cmentarzu w swojej rodzinnej wsi Werbkowice. Fotografowałem podczas rowerowych, a potem motocyklowych wycieczek. Jedno z moich ostatnich zdjęć zrobione, już nowoczesną lustrzanką, w Teratynie, zostało umieszczone w Serbii na wystawie pokonkursowej „Prawosławie w Internecie”. Gdy jestem w rodzinnych stronach, gdzie przez stulecia żyli i pracowali moi przodkowie, odkrywam tę krainę na nowo, wypatruję zagadkowych kęp krzaków i jeśli tylko napotkam mogiły, po prostu robię zdjęcia.

Podczas wypraw pełnych refleksji stawiam sobie też pytanie, co doprowadziło do takiej ruiny cmentarze, na których spoczywają nasi przodkowie. Czy była to odgórna decyzja powojennych władz komunistycznych i zorganizowane działanie, czy też spontaniczne odruchy opętanych nienawiścią tchórzliwych bądź po prostu bezmyślnych wandali. Część z tych cmentarzy jest czynna, ale większość wciąż popada w ruinę. Jaka czeka je przyszłość?